[Informacja od koordynatorek projektu: poniższe spotkanie odbyło się w 2018 roku ramach projektu mającego na celu promocję badań antropologicznych dotyczących Rosji, zachętę do podróżowania i poznawania kultury tego kraju. W obliczu zbrojnej agresji Rosji na Ukrainę dwa ostatnie cele nie są już dla nas aktualne. Zdecydowaliśmy się jednak zostawić na stronie materiały z tego projektu, ponieważ przedstawiają one krytyczne podejście do tematyki rosyjskiej i mogą pomóc lepiej rozumieć zjawiska zachodzące w Rosji.]
Zapraszamy do oglądania spotkania z dr Wojciechem Lipińskim, które odbyło się 19.09.2018 w Pracowni Duży Pokój
W położonej we wschodniej Syberii Republice Sacha od ponad ćwierć wieku podejmowanych jest wiele działań służących podkreślaniu kulturowej odrębności Jakutów. Jedną z ciekawszych tego typu inicjatyw są próby odtwarzania jakuckiej religii. W działania te są zaangażowani przede wszystkim przedstawiciele jakuckiej inteligencji, głównie związani z nauką i kulturą. Część tych środowisk uznała, że wspierane prze władze prawosławie zagraża kulturowej odrębności Jakutów. Dlatego zaczęli propagować wybrane elementy tradycyjnych jakuckich wierzeń religijnych. Przede wszystkim akcentowali znaczenie panteonu niebiańskich bogów, zbiorczo określanych terminem ajyy. Podjęli próbę stworzenia spójnego systemu religijnego z określoną hierarchią bogów, ceremoniałem obrzędów i kalendarzem świąt oraz zestawem zasad etycznych. Ostatecznie doprowadzili do oficjalnego uznania pierwszych wspólnot „religii ajyy” przez władze republiki. Same te organizacje religijne skupiają bardzo niewielkie ilości osób. Jednocześnie jednak wiedza na temat „religii ajyy” jest szeroko propagowana, jej elementy obecne są w szkolnych programach, wybrane obrzędy pojawiają się w działalności niektórych instytucji kulturalnych, a także są ważną częścią jakuckiego święta narodowego.
Spotkanie ilustrowane zdjęciami z badań terenowych będzie relacją o jakuckich zmaganiach z tworzeniem rodzimej religii. Ponieważ zmaganiom tym towarzyszą kontrowersje i spory dotyczące między innymi roli szamanizmu, związków z innymi religiami oraz oceny historycznych relacji z Rosją, ich śledzenie daje jednoczenie wzgląd w toczące się w Republice Sacha dyskusje na temat tożsamości Jakutów.
Wojciech Lipiński
